Mu kukola...ebituli bya silinda y’emmotoka, enkola y’okulongoosa (honing process) nkulu nnyo mu kutuukiriza ekyetaagisaokutuufu, okumaliriza kungulu, neobutuufu bwa geometric. Ekyuma ekirongoosa ebyuma kikola kinene mu kulongoosa kungulu w’ekituli kya silinda okusobola okutuukiriza ebisaanyizo ebikakali eby’okukola yingini, okukola obulungi n’okuwangaala.
Lwaki aEkyuma Ekirongoosakyetaagibwa:
Ebituli bya silinda bitundu bikulu nnyo mu yingini, kuba bibeeramu pisitoni era nga birina okuwa ekifo ekituufu, ekiweweevu pisitoni okusobola okusereba. Mu nkola y’okukola, ebituli bya silinda bitera okutondebwa okuyita mu nkola ngaokuwuubaazaobaokusima. Wadde nga enkola zino zikola enkula ya silinda enkulu, teziwa kumaliriza ku ngulu okusembayo okwetaagisa okutambula obulungi kwa pisitoni, okukuuma woyiro, n’okuziyiza okwambala. Wano ekyuma ekirongoosa we kijja mu nkola.
Omuekyuma ekirongoosakyetaagisa nnyo ku:
Okutuuka ku Butuufu: Ebituli bya silinda birina okuba ne dayamita entuufu, okwetooloola, n'obugolokofu naddala ku yingini ezikola obulungi-. Ebyuma ebikuba ebyuma biwa ennongoosereza ennungi ezeetaagisa okukakasa nti ekituli kya silinda kituukana n’okugumiikiriza okunywevu.
Okukola Surface Finish Entuufu: Ekitundu eky’omunda eky’ekituli kya silinda kirina okuba n’obutonde obw’enjawulo obutumbula okusiba obulungi wakati w’empeta za pisitoni ne bbugwe wa silinda. Era yeetaaga okusobozesa okukuuma amafuta mu ngeri ennungi okukendeeza ku kusikagana n’okwambala.
Okulongoosa Obutuufu bwa Geometric: Enkola y’okulongoosa eyamba okumalawo obutali butuukirivu bwonna nga out-of-roundness, taper, oba distortion obuva ku nkola ezasooka, okukakasa nti bore entuufu, eya kimu.
Emirimu gy’Ekyuma Ekikola Honing:
Okumaliriza ku ngulu: Honing eggyawo ekintu ekitono mu bore okulongoosa surface finish, ekitera okwetaagisa okutuuka ku surface roughness mu range ofRa 0.2 okutuuka ku 1.0 microns(okusinziira ku bikwata ku yingini). Obugonvu bulongoosa obulungi bw’okusiba empeta za pisitoni.
Okufuga obunene n’okugumiikiriza: Ekyuma ekirongoosa kikozesebwa okutuuka ku dayamita esembayo, entuufu ey’ekituli kya silinda, okukakasa nti kikwatagana ne pisitoni era kiwa okunyigirizibwa okutuufu.
Okwetoloola n’Obugolokofu: Enkola y’okulongoosa (honing process) ekakasa nti ekituli kya silinda kibeera kyetooloovu mu ngeri ya geometry era nga kigolokofu, ekiggyawo obutakwatagana bwonna mu nkola z’okukuba ebyuma ezaaliwo emabega.
Omusono gw’okusalasala: Okulongoosa kitondekawo ekintu ekigereomusono gw’okusalasalaku ngulu w’ekituli, ekintu ekikulu ennyo mu kukuuma amafuta. Omusono guno guyamba okukola seal entuufu n’empeta za pisitoni era gukendeeza ku kwambala ku bbugwe wa silinda n’empeta za pisitoni.
Okuggyamu ssente: Enkola y’okulongoosa eyamba okuggyawo ebiwujjo byonna oba empenda ensongovu ezisigadde ku mitendera gy’okukuba ebyuma egyayita, okulongoosa omutindo okutwalira awamu ogw’ekituli kya silinda.
Engeri Enkola y’Okulongoosa Gy’ekolebwamu:
Okutegeka:
Ekisenge kya silinda kisooka kukolebwa mu kyuma okutuuka ku sayizi enkalu nga bakozesa enkola nga okuboola oba okusima.
Ekintu ekikolebwa (cylinder block) kiteekebwa bulungi ku kyuma ekirongoosa.
Ekyuma ekirongoosa kirina...amayinja agasiigaobaemisipi egy’okusiigaezirondebwa mu ngeri ey’enjawulo okusinziira ku kumaliriza okwagala n’eby’obugagga by’ebintu ebiri mu ssiringi.
Okuteekawo Ebikozesebwa mu Honing:
Amayinja Agasiimuula: Amayinja gano gateekebwakookulongoosa emitweezitambula munda mu kifo ekiyitibwa cylinder bore. Amayinja gano gatera kukolebwa mu...aluminiyamu okisayidiobakiyubiki boroni nayitiridi (CBN) ., okusinziira ku bugumu bw’ekintu ekyo.
Enkola y’okusannyalala: Ekintu eky’okulongoosa kitambuzibwa mu ntambula ekyukakyuka (okudda emabega-ne-mu maaso) munda mu kifo ekituli. Entambula eno, awamu n’okukyukakyuka kw’amayinja agasiiga, ekakasa nti kungulu kukolebwa kyenkanyi.
Okusiiga ebizigo: Amazzi ag’enjawulo agasala oba amazzi aganyogoza gakozesebwa okusiiga enkola y’okulongoosa, okukendeeza ku bbugumu okukuŋŋaanyizibwa n’okuziyiza okwambala kw’okusiiga. Era kiyamba okutwala ebintu ebirungi ebiggiddwa mu bbugumu.
Enkola y’okulongoosa:
Okugaziwa okw’amaanyi (radial Expansion) kw’amayinja agasiimuula: Ekikozesebwa mu kulongoosa bwe kitambula,...amayinja agasiigaobabbulawuzi ezisiiganyweza ebweru ku bbugwe wa silinda, ng’ogenda ng’osika n’okusiimuula kungulu w’ekituli. Puleesa ekolebwa etera okuba wansi okukakasa nti ebintu ebirungi biggyibwawo awatali kwonoona kungulu.
Ebipimo Ebitereezebwa: Omukozi atereeza ebisumuluzo parameters ngasipiidi y’okuzimbulukuka, omuwendo gw’okusannyalala, nediameter okugaziwa kw’amayinjaokutuuka ku kumaliriza okwetaagisa, geometry, ne sayizi.
Omusono gw’okusalasala: Mu nkola y’okulongoosa, entambula y’amayinja agasiiga n’okukyukakyuka kwa ssiringi bitondekawo aomusono gw’okusalasalaku ngulu. Omusono guno mukulu nnyo mu kulongoosa okusigala kwa woyiro n’okukakasa nti wakati w’empeta za pisitoni ne bbugwe wa silinda gusibye bulungi.
Ebipimo Ebisembayo:
Omudayamita y’ekituli kya silindakipimibwa mu nkola yonna okukakasa nti sayizi ya bore esembayo ekwatagana n’ebiragiro ebyetaagisa. Omuokwetooloolaneobugolokofuwa bore nabyo bikakasibwa.
Okumaliriza kungulu kukeberebwa, ebiseera ebisinga nga bayita mu bipima ebifaananyi eby’okungulu, okukakasa nti kigwa mu ngeri eyeetaagisa ey’obukaluba n’okusalasala.
Okumaliriza:
Oluvannyuma lw’okumaliriza okw’okungulu okwagala n’okugumiikiriza kw’ebipimo, enkola y’okulongoosa eyimirizibwa.
Bbulooka ya silinda eggyibwa mu kyuma ekirongoosa n’eyonjebwa okuggyamu ebisasiro byonna n’ebisigadde mu mazzi aganyogoza.
Mu bufunze Enkola y’Okulongoosa:
Okukola ebyuma ebikalu: Ebituli bya silinda bisooka kutondebwawo nga biboola oba nga bisima.
Okutandika: Ekintu ekikolebwa kiteekebwa ku kyuma ekirongoosa, era amayinja agasiiga oba bbulawuzi ne ziteekebwawo.
Okulongoosa: Ekintu kino kitambula mu bbanga (radially) era ne kiddamu munda mu kifo ekiyitibwa bore, nga kiggyawo ebintu ebitonotono okulongoosa obuzito, obunene, n’okumaliriza kungulu.
Okutonda Omusono: Omusono gw’okusalasala gutondebwawo ku ngulu, nga kino kyetaagisa nnyo okukuuma amafuta n’okusiba obulungi pisitoni-empeta.
Ebipimo Ebisembayo n’Okuyonja: Bore epimibwa okukakasa nti ebiragiro byonna bituukiddwaako, era ekitundu ne kiyonjebwa okwongera okukuŋŋaanyizibwa.
Lwaki Okulongoosa Kikulu:
Tuufu: Enkola y’okulongoosa etuuka ku butuufu obwetaagisa okusobola okukwatagana obulungi wakati wa pisitoni n’ekituli kya silinda.
Omutindo gw’okungulu: Omusono omuseeneekerevu, ogw’okusalako ogukolebwa mu kulongoosa gukakasa nti empeta za pisitoni zisobola okusiba obulungi era nti ekisenge kya silinda kisiigiddwa bulungi.
Okuwangaala: Okulongoosa kyongera ku buwangaazi bwa ssiringi nga erongoosa enkomerero yaayo ey’okungulu ne geometry, okukendeeza ku kwambala ku mpeta zombi eza silinda ne pisitoni okumala ekiseera.
Enkola ya Yingini Ennungi: Okulongoosa obulungi yingini kiviirako yingini okukola obulungi, amaanyi, n’okukendeeza ku nkozesa ya woyiro, okukakasa nti yingini ekola okumala ebbanga eddene-.
